Muốn làm nghề tự do phải làm sao?

THÁNG 9. 29, 2026

Làm freelancer hoặc tự kinh doanh tại Malta không chỉ đơn giản là “tự nhận khách rồi làm”. Nếu hoạt động có tính chất kinh doanh, bạn cần tìm hiểu cách đăng ký phù hợp và các nghĩa vụ về việc xuất hóa đơn, nộp thuế và đóng bảo hiểm xã hội đầy đủ.

Nếu bạn tự cung cấp dịch vụ hoặc kinh doanh độc lập mà không làm việc dưới quyền của một chủ lao động (employer), bạn thuộc diện Self-employed (tự kinh doanh/làm nghề tự do). Hoạt động này hoàn toàn hợp pháp tại Malta nhưng yêu cầu bạn phải đăng ký tư cách pháp lý, khai báo thuế và đóng bảo hiểm xã hội đầy đủ.

• Ví dụ: Bạn nhận thiết kế website cho nhiều khách hàng, tự tìm khách, tự báo giá và tự thu tiền. Việc này khác hoàn toàn với việc làm nhân viên cho một công ty và nhận salary cố định hàng tháng, nên cách xử lý thuế và quy trình đăng ký hành chính cũng khác nhau.

Sole Trader là hình thức phổ biến và đơn giản nhất khi một cá nhân tự vận hành công việc kinh doanh của mình. Bạn là chủ sở hữu và tự chịu trách nhiệm cá nhân cho mọi hoạt động, doanh thu cũng như nghĩa vụ tài chính của business mà không cần thành lập một công ty riêng.

• Ví dụ: Bạn mở dịch vụ dọn dẹp (cleaning) và tự nhận khách dưới tên cá nhân. Nếu mô hình phù hợp, bạn có thể đăng ký business theo hình thức Sole Trader và thực hiện các nghĩa vụ Tax/Social Security liên quan.
• Hỗ trợ khởi nghiệp: Bạn có thể tra cứu thêm hướng dẫn ban đầu cho người tự kinh doanh tại Business First Malta.

Trang chủ Business First Malta

Sau đó, nó sẽ dẫn link đến trang Servizz để hướng dẫn chi tiết bạn thực hiện.

Trang chủ Business First Malta

Để đưa hoạt động kinh doanh tự do vào vận hành chuẩn chỉnh đúng luật tại Malta, bạn cần hoàn thành các thủ tục hành chính theo đúng trình tự sau:

Bước 1: Đăng ký tư cách Tự kinh doanh tại Jobsplus

• Nộp đơn khai báo bắt đầu hoạt động Self-Employed để nhận giấy xác nhận việc làm chính thức.
• Nếu bạn là người mang quốc tịch ngoài EU (TCN), bạn cần đáp ứng các điều kiện xin giấy phép tự kinh doanh (Self-Employment License).
• Trang đăng ký: Jobsplus Malta

Bước 2: Đăng ký Mã số Thuế & Mã số VAT với Cục Thuế (CFR)

• Nộp đơn cấp mã số thuế thu nhập cá nhân kinh doanh và mã số VAT.
• Chọn phân loại VAT phù hợp với quy mô công việc (thường chọn chế độ Article 11 – VAT Exempt nếu doanh thu dưới ngưỡng quy định).
• Cổng dịch vụ Thuế & VAT: Commissioner for Revenue (CFR)

Bước 3: Đăng ký Bảo hiểm Xã hội Class 2 (Social Security)

• Người tự kinh doanh có nghĩa vụ tự đóng Bảo hiểm Xã hội (Class 2 NI) định kỳ 4 tháng/lần (vào tháng 4, tháng 8 và tháng 12). Mức đóng được tính dựa trên thu nhập ròng của năm trước đó.
• Cổng quản lý An sinh Xã hội: Department of Social Security Malta

Bước 4: Mở Tài khoản Ngân hàng chuyên dụng

• Thiết lập tài khoản nhận tiền dịch vụ tách biệt hoàn toàn với chi tiêu cá nhân để dễ đối soát sổ sách và làm báo cáo thuế cuối năm.
• Ngân hàng số (mở nhanh online): Revolut Business hoặc Wise
• Ngân hàng truyền thống: Bank of Valletta (BOV)

Bước 5: Cập nhật Hồ sơ Cư trú với Cơ quan Di trú (Identità)

• Khi chuyển hình thức làm việc từ làm công ăn lương sang tự kinh doanh, bạn phải cập nhật thông tin trên thẻ cư trú để đảm bảo tư cách lưu trú hợp pháp tại Malta.
• Cơ quan quản lý di trú: Identità Malta

Không phải cứ bắt đầu kinh doanh là mặc định phải tính và thu VAT giống nhau. Nghĩa vụ VAT (Value Added Tax) phụ thuộc vào loại hình dịch vụ, doanh thu và chế độ VAT bạn đăng ký:

• Có cần VAT không?
  • Hai người cùng làm freelance nhưng doanh thu và loại dịch vụ khác nhau có thể không áp dụng cùng một cách xử lý VAT.
  • Vì vậy, trước khi gửi hóa đơn (invoice) cho khách, hãy xác định chính xác mình thuộc chế độ VAT nào để tránh ghi sai thông tin.
• Article 11 có phù hợp với bạn không?
  • Article 11 (VAT Exempt without credit) là một trong những chế độ VAT phổ biến dành cho cá nhân/doanh nghiệp nhỏ có doanh thu dưới ngưỡng quy định (ví dụ: dưới €30,000/năm đối với dịch vụ).
  • Lưu ý quan trọng: Bạn nghe người khác nói “cứ đăng ký Article 11 là được” nhưng đừng áp dụng chỉ vì người khác làm như vậy. Bạn vẫn phải nộp tờ khai VAT định kỳ hàng năm và không được hoàn lại VAT cho các chi phí đầu vào. Hãy kiểm tra doanh thu, loại hoạt động và điều kiện thực tế của chính mình tại CFR VAT Portal.

Trang chủ https://mtca.gov.mt/

Đăng ký xong không có nghĩa là business đã “xong hết”. Khi vận hành công việc kinh doanh hàng ngày, bạn cần duy trì quản lý sổ sách và tuân thủ các nghĩa vụ tài chính định kỳ:

Quy định hợp đồng lao động: Nếu có mở rộng kinh doanh hoặc thuê thêm người hỗ trợ, tra cứu các quy tắc về hợp đồng và điều kiện lao động tại DIER Malta.

Quản lý Hóa đơn & Chứng từ (Invoices & Expenses):

Lưu trữ toàn bộ hóa đơn bán ra (Invoices) và hóa đơn chi phí đầu vào (Expenses) ngay khi phát sinh.

Ví dụ: Mỗi tháng bạn nhận tiền từ 5 khách hàng nhưng không lưu lại invoices và expenses. Đến lúc khai thuế, việc tổng hợp lại sẽ khó hơn rất nhiều. Ngay từ đầu nên tạo một cách đơn giản để lưu lại toàn bộ giao dịch.

Khai thuế Thu nhập Cá nhân (Income Tax Return): Nộp báo cáo tổng thu nhập ròng hàng năm đúng hạn trước ngày 30/06.

Đóng Bảo hiểm Xã hội Class 2 đúng kỳ hạn: Đóng đúng hạn 3 kỳ trong năm (tháng 4, 8, 12) để tránh các khoản phạt chậm nộp và đảm bảo quyền lợi an sinh.