QUYỀN LỢI & CÔNG VIỆC TẠI MALTA
THÁNG 9. 12, 2026
Hiểu rõ công việc, tiền lương, thuế, Social Security và những quyền lợi bạn có khi làm việc tại Malta.
Mới đi làm tại Malta, bạn cần biết những gì?
Ngày đầu tiên đi làm thường có rất nhiều thứ phải nhớ: công việc mới, đồng nghiệp mới, giờ làm mới… và đôi khi còn một đống thuật ngữ mà trước đây bạn chưa từng để ý.
Nhưng có một vài thứ bạn nên hiểu ngay từ đầu.
Trước hết, hãy chắc chắn rằng công việc của bạn được đăng ký đúng cách và bạn có những thông tin cần thiết về employment. Jobsplus sử dụng Engagement Form để đăng ký việc bắt đầu làm việc của nhân viên; employer phải gửi form này trong ngày nhân viên bắt đầu công việc.
Sau đó là employment contract — thứ bạn không nên chỉ ký rồi cất vào một góc. Hãy dành thời gian kiểm tra những thông tin như vị trí công việc, ngày bắt đầu, mức lương, giờ làm, probation, thời hạn hợp đồng và các điều kiện làm việc khác.
Và rồi sẽ đến một tờ giấy rất quen thuộc mỗi tháng: payslip.
Payslip cho bạn biết tiền lương của mình được tính như thế nào, bao gồm basic wages, overtime, allowances và những khoản đã được khấu trừ như tax và Social Security.
Nói đơn giản: đừng chỉ nhìn số tiền vào tài khoản. Hãy hiểu con số đó được tạo ra như thế nào.
Lương của bạn bị khấu trừ những khoản nào?
Nhìn vào job offer, bạn thấy:
€2,000 / month
Nghe khá ổn đúng không?
Nhưng rồi đến ngày nhận lương… số tiền trong tài khoản lại không phải €2,000. 😅
Chuyện gì đã xảy ra?
Đó chính là lúc bạn cần phân biệt Gross Salary và Net Salary.
Từ Gross Salary, một số khoản có thể được khấu trừ trước khi bạn nhận tiền, trong đó hai khoản quan trọng nhất cần biết là Income Tax và Social Security Contributions.
Income Tax là khoản thuế được tính trên thu nhập chịu thuế. Với hệ thống Final Settlement System (FSS), employer khấu trừ tax từ tiền lương của nhân viên và nộp cho cơ quan thuế.
Social Security Contributions lại là một câu chuyện khác. Đây là các khoản đóng góp vào hệ thống Social Security. Đối với người làm việc theo diện employed person, employee contribution được khấu trừ từ lương và employer cũng có phần đóng góp theo quy định.
Vì vậy, khi xem payslip, bạn sẽ muốn biết:
Gross Salary → Tax & Social Security → Net Salary
Hiểu được dòng chảy này, bạn sẽ không còn thắc mắc:
“Ủa, lương trên hợp đồng của mình đâu rồi?” 😄
Thuế và Social Security khác nhau như thế nào?
Hai khoản này thường xuất hiện cạnh nhau trên payslip nên rất dễ khiến người mới đi làm nghĩ rằng chúng gần như là một.
Thật ra không phải.
Income Tax là thuế thu nhập của bạn.
Còn Social Security Contributions là khoản đóng góp vào hệ thống Social Security và có liên quan đến các contributory benefits theo quy định.
Nói một cách dễ nhớ:
Tax → nghĩa vụ thuế
Social Security → đóng góp vào hệ thống an sinh xã hội
Đối với employed persons, Social Security được thực hiện thông qua Class 1 Contributions. Employee và employer đều có trách nhiệm đóng góp theo các quy định áp dụng.
Vậy nên nếu bạn nhìn payslip và thấy cả Tax lẫn Social Security/NI, đừng nghĩ rằng mình đang bị “trừ thuế hai lần”. Đây là hai loại khoản đóng góp khác nhau.
Hợp đồng lao động cần lưu ý những gì?
Có một câu khá đơn giản nhưng rất đáng nhớ:
Đừng ký hợp đồng chỉ vì bạn đang vui vì đã tìm được việc.
Employment contract là nơi bạn có thể kiểm tra những điều quan trọng về công việc của mình.
Hãy để ý những nội dung như:
- Bạn được tuyển vào vị trí nào?
- Công việc cụ thể là gì?
- Làm việc ở đâu?
- Khi nào bắt đầu?
- Lương được tính như thế nào?
- Làm bao nhiêu giờ?
- Overtime được xử lý ra sao?
- Probation kéo dài bao lâu?
- Bạn có bao nhiêu ngày nghỉ?
- Notice period là bao lâu?
- Hợp đồng là indefinite hay fixed-term?
DIER yêu cầu employer cung cấp cho employee các thông tin cơ bản về employment relationship bằng văn bản. Một số thông tin phải được cung cấp không muộn hơn 7 ngày kể từ ngày bắt đầu làm việc, trong khi một số thông tin khác phải được cung cấp trong vòng 1 tháng.
Còn probation thì sao?
Probation cũng là phần rất đáng để đọc kỹ.
Đối với indefinite contract, thời gian probation thông thường là 6 tháng, nhưng có những trường hợp có thể áp dụng thời gian khác tùy loại vị trí và thỏa thuận giữa hai bên.
Vì vậy, trước khi đặt bút ký, hãy dành vài phút đọc kỹ hợp đồng. Vài phút đó có thể giúp bạn tránh rất nhiều câu hỏi về sau.
Làm part-time có phải đóng thuế không?
Đây là một trong những câu hỏi rất nhiều người mới đi làm quan tâm:
“Mình chỉ làm part-time thôi thì có phải đóng tax không?”
Câu trả lời ngắn gọn là: có thể có.
Part-time không có nghĩa mặc nhiên là “tax-free”.
Malta có những quy định riêng cho part-time employment income. Trong một số trường hợp đủ điều kiện, thu nhập từ part-time employment có thể được áp dụng mức thuế 10%, với giới hạn thu nhập theo quy định hiện hành. Nhưng không phải cứ có một công việc part-time là tự động được hưởng mức này.
Điều kiện còn phụ thuộc vào tình trạng của người lao động, loại công việc, việc đăng ký employment và những giới hạn liên quan.
Social Security cũng có quy định riêng đối với part-time employment. Ví dụ, một số trường hợp làm dưới 8 giờ/tuần với cùng một employer có thể không được xem là insurable employment, tùy điều kiện áp dụng.
Vậy nên, thay vì nhớ một câu đơn giản kiểu “part-time thì không đóng tax”, tốt hơn hết là kiểm tra xem trường hợp của mình có đủ điều kiện hưởng part-time tax treatment hay không.
Làm nhiều công việc cùng lúc có ảnh hưởng gì không?
Một công việc đã có khá nhiều thứ phải nhớ.
Hai công việc cùng lúc? Có thêm một chút “homework”. 😄
Nếu bạn có nhiều employment, bạn cần chú ý đến cách Tax và Social Security được xử lý.
Đối với Social Security, khi một người có nhiều employment cùng lúc, quy định về concurrent employment sẽ xác định employment nào được xem là insurable employment chính. Về nguyên tắc, employment có mức thu nhập cao nhất được xem là insurable employment chính cho mục đích này.
Đối với part-time employment, một số người có thể đủ điều kiện áp dụng part-time tax rate, nhưng điều này phụ thuộc vào các điều kiện cụ thể.
Đặc biệt, nếu part-time job được thực hiện cho chính employer của công việc full-time hoặc một company thuộc cùng group trong những trường hợp luật quy định, thu nhập đó có thể không đủ điều kiện hưởng mức 10% part-time rate.
Nói cách khác:
Có nhiều job không có nghĩa là mọi job đều được tính tax theo cùng một cách.
Nếu bạn đang làm full-time + part-time, hãy kiểm tra kỹ payslip và cách employment của mình được đăng ký.
Lương Gross và Net khác nhau thế nào?
Đây có lẽ là cặp từ bạn sẽ gặp nhiều nhất khi tìm việc:
Gross và Net.
Và nếu chưa quen, hai từ này rất dễ làm bạn “hoa mắt” khi so sánh các job offer. 😄
Gross Salary
Là mức lương trước khi trừ các khoản khấu trừ áp dụng.
Net Salary
Là số tiền còn lại sau các khoản khấu trừ, tức số tiền bạn thực tế nhận được theo kỳ trả lương.
Có thể hình dung đơn giản:
Gross Salary
↓
Income Tax
Social Security Contributions
Các khoản khấu trừ hợp lệ khác (nếu có)
↓
Net Salary
DIER yêu cầu payslip thể hiện các thông tin liên quan đến wages và deductions, giúp employee thấy được lương của mình được tính và khấu trừ như thế nào.
Vì vậy, khi một công việc được quảng cáo là:
€2,000/month
đừng quên hỏi:
“€2,000 Gross hay Net?”
Hai cách nói này có thể tạo ra sự khác biệt rất lớn đối với số tiền bạn thực sự nhận được mỗi tháng.
Một điều cuối cùng cần nhớ
Đi làm ở Malta không chỉ là “làm bao nhiêu giờ, nhận bao nhiêu tiền”.
Bạn cũng đang có những quyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm đi cùng công việc của mình.
Hiểu được contract → payslip → tax → Social Security → leave → Gross & Net sẽ giúp bạn chủ động hơn rất nhiều, đặc biệt nếu đây là lần đầu bạn làm việc tại Malta.
Và nếu có một con số trên payslip mà bạn không hiểu?
Đừng bỏ qua. Hãy tìm hiểu nó. Đó chính là tiền và quyền lợi của bạn.
